Yetkinlik Gelişimi

Kişisel Gelişim ve Yetkinlik Merkezi

21. Yüzyıl Yetkinlikleri, Yetkinlik Gelişimi

Yetkinlik Gelişimi ve Yaşam Boyu Öğrenme

Yetkinlik Gelişimi ve Yaşam Boyu Öğrenme

Yetkinlik Gelişimi ve Yaşam Boyu Öğrenme

4/5 (15)

Günümüzde artık belirli bir eğitimi almış olmak hiçbirimizin geleceğini garanti altına almıyor. Sürekli yenilenen ve değişen ihtiyaçlar nedeniyle mutlaka yetkinliklerimizi sürekli geliştirmeliyiz. İşte bu sürekli öğrenme, kendini geliştirme, yetkinlik gelişimi sağlama “Yaşam Boyu Öğrenme” olarak tanımlanıyor. Bu yazımızda Avrupa Birliği tarafından ortaya konan, yaşam boyu öğrenme için gerekli 8 temel yetkinliği ele alıyoruz.

Yaşam Boyu Öğrenme Nedir?

Yaşam boyu öğrenme, bir grup UNESCO uzmanı tarafından geliştirilen ve 1990’ların ortalarında güçlü bir şekilde vurgulanmaya ve kullanılmaya başlanarak “beşikten mezara öğrenme” olarak ifade edilen bir kavram. 1960’ların sonlarından itibaren yaşam boyu eğitim ve yaşam boyu öğrenme kavramları çokça konuşulmaya başlandı. 1972’de UNESCO Komisyonunun raporunda yaşam boyu eğitim, bir sistemden ziyade eğitim organizasyonuna yönelik felsefi bir kavram olarak yer aldı. Daha sonra kavram daha geniş bir çerçevede “bireylerin yaşamları boyunca hem kendilerinin hem de ortak yaşam sürdürdüklerinin yaşam kalitesini yükseltmek için kişisel, toplumsal ve mesleki uzmanlık gelişiminin tamamlanması süreci” olarak tanımlandı.

Anahtar Yetkinlikler Nelerdir?

Avrupa Birliği, her vatandaşın toplumdaki değişikliklere uyum sağlamasına imkân tanıyan 8 Anahtar Yetkinlik belirlemiştir. Bu anahtar yeterlilikler kişisel gelişim ve kalkınma için, çalışma yaşamı için, eğitim ve yeni şeyler öğrenmek için önemlidir ve bunlar herkeste bulunmalıdır. Eğitim gören gençler yetişkin hayatına hazırlanmak için, yaşça büyük olanlar ve yetişkinler ise bilgi birikimlerini Yaşam Boyu Öğrenme kapsamında devamlı olarak iyileştirmek için bu anahtar yeterliliklere sahip olması gerekir.

1.Anadilde İletişim

Genel olarak anadilde iletişim düşünce, duygu ve gerçekleri hem sözel hem de yazılı olarak ifade etme (dinleme, konuşma, okuma ve yazma) ve diğer insanlarla eğitim, öğretim, iş, ev ve boş zaman ortamlarında uygun biçimde etkileşime girme yetkinliğidir.

Yetişkinlerin temel düzeyde bir kelime ve dil bilgisine sahip olması beklenmektedir. Bu, sözel etkileşimin ana türleri, bir dizi edebi ve edebi olmayan metin ve dilin farklı tarz ve kayıtlarına dair temel özelliklere yönelik farkındalığı içerir.

Bu yetkinlik yetişkinlerin farklı türden metinleri okuyup yazma, bilgi toplama, araştırma ve işleme, araçları kullanma, argümanlarını ikna edici ve uygun biçimde formüle ve ifade etme becerisini de içermektedir.

2.Yabancı Dillerde İletişim

Genel olarak bir yabancı dildeki iletişim kendi ana dilimizdeki iletişimimizle yakından ilişkilidir; düşünce, duygu ve gerçekleri kendi istek veya ihtiyaçlarımız doğrultusunda, iş, ev, boş zaman, eğitim, öğretim ortamlarında hem sözel hem de yazılı olarak anlama ve ifade etme yetkinliğine bağlıdır. Yabancı dillerdeki iletişim aynı zamanda derin düşünce ve kültürlerarası anlayış da gerektirmektedir.

Yetişkinler bir miktar kelime ve işlevsel dil bilgisi ile temel sözel etkileşim türleri ve dil kayıtlarına dair bir farkındalığa ihtiyaç duymaktadır. Yabancı bir toplumun kurallarıyla ilgili bilgiler ve kültürel farkındalık da çok önemlidir.

Yetişkinlerin konuşulan mesajları anlayabilmesi ve karşılıklı konuşmaları başlatabilmesi, devam ettirebilme ve sonuçlandırabilmesi gerekmektedir. Yetişkinlerin ihtiyaçları doğrultusunda metinleri okuyup anlayabilmesi ve hayat boyu öğrenmenin bir parçası olarak araçları gayri resmî yöntemle kullanma ve dil öğrenme becerileri önem taşımaktadır.

3.Matematik- Fen ve Teknolojide Temel Yetkinlikler

Genel olarak matematiksel yeterlilik; toplama, çıkarma, çarpma, bölme işlemleri ve zihinsel oranlama ile yazılı aritmetik kullanarak günlük durumlardaki bir dizi problemi çözme yeterliliğidir.

Bilim ve teknolojideki temel yetkinlikler, içinde yaşadığımız doğayı açıklamak için bilginin kullanılmasını ve uygulanmasını içerir.

Ayrıca insan faaliyetlerinden kaynaklanan doğa değişikliklerini ve her bireyin bir vatandaş olarak sorumluluğunu anlamayı içerir.

4.Dijital Yeterlilik

Genel olarak dijital yeterlilik Bilgi Toplumu Teknolojilerini (IST) iş, boş zaman ve iletişimle ilgili aktivitelerde güvenli ve eleştirel biçimde kullanma yeterliliğini ifade eder. Birtakım temel becerilerle desteklenir. Bilgiyi düzeltmek, değerlendirmek, depolamak, üretmek, sunmak ve değiş tokuş etmek ve iş birliğine açık internet ağı yoluyla iletişim ve katılım gerçekleştirmek için bilgisayarı kullanabilmeyi hedef alır.

Dijital yeterlilik günlük, kişisel ve sosyal yaşamda olduğu kadar işyerindeki doğa, rol ve fırsatlarıyla ilgili sağlam bir anlayış ve bilgi gerektirir. Bu, kelime işleme, hesap tablosu, veri tabanları, bilgi depolama ve yönetimi gibi temel bilgisayar uygulamaları ile internet ve elektronik medya yoluyla (e-mail, network araçları) boş zaman değerlendirme, bilgi paylaşımı ve işbirlikçi network, öğrenim ve araştırma amacıyla iletişim fırsatlarını kavrayışı ifade eder.

5.Öğrenmeyi Öğrenme

“Öğrenmeyi öğrenme” kendi öğrenmemizi organize etme kabiliyetimizdir. Bu hem kendimiz hem de gruplar açısından, zaman ve bilginin etkin yönetimini ifade eder. Kendi öğrenme süreç ve ihtiyaçlarımızın da farkında olmalı ve farklı öğrenme fırsatlarını da tanımlamalıyız. Bu ise yeni bilgi ve becerilerin kazanılması, işlenmesi ve özümsenmesi ile rehberlik arayışı ve kullanımını ifade eder. Öğrenmeyi öğrenme, önceki öğrenimlerimiz ve yaşam tecrübemizin üzerine yeni şeyler koymamız için bizi cesaretlendirir.

6.Sosyal ve Beşerî Yeterlilikler

Bu yeterlilikler, sosyal ve çalışma yaşamımızda etkin biçimde katılmak için ihtiyaç duyabileceğimiz her tür davranışı içinde barındırır. Sosyal bir bağlamla bağlantılı yeterlilikler, toplumların günümüzdeki çeşitliliği nedeniyle giderek daha da önem kazanıyor. Bu yeterlilikler gerektiğinde çatışmaları çözüme kavuşturmak için bize yardımcı olabilir. Sosyal ve politik kavramlar ve yapılar ve aktif ve demokratik katılıma dair taahhüde dayalı vatandaşlık yeterlilikleri, bizi vatandaşlık yaşamına tam katılım sağlamak için donatır.

Bu nedenle şu becerilere ihtiyacımız var

  • farklı ortamlarda iletişime girmek;
  • farklı görüşleri ifade etmek ve anlamak;
  • tartışmak ve güven kazanabilmek ve
  • empati hissetmek.

Yetişkinlerin diğer insanlarla halka açık alanlarda etkin biçimde iletişim kurabilmesi ve yerel ve daha geniş toplumsal tabakaları etkileyen sorunların çözümünde dayanışma ve ilgi gösterebilmesi gerekir. Bu beceriler eleştirel ve yaratıcı düşünce ve toplumumuz veya komşularımıza yapıcı katılımı da içerir. Çeşitliliğe ve bütünlüğe, sürdürülebilir kalkınmaya destek ve diğerlerinin değerlerine ve özeline saygı duymaya hazır olmak gibi unsurları da barındırır.

7.Girişim ve Girişimcilik Anlayışı

Bu yeterlilik özellikle yetişkin çalışmaları ve girişimleri için önemli olan düşüncelerimizi harekete geçirebilme yetisine de atıfta bulunur. Yaratıcılık, yenilikçilik, risk alma ve aynı zamanda istenen hedeflere ulaşmak için proje planlaması ve yönetimi becerisini de içerir.

Yetişkin eğitimi açısından, belirli aktiviteler için hangi tür fırsatların mevcut olduğunu bilmek esastır. Becerilerimiz ileriye dönük proje yönetimi (planlama, organizasyon, yönetim, liderlik ve görevlendirme, analiz, iletişim, sorgulama ve değerlendirme ile kayıt gibi becerileri kapsar) ile ilişkili olmalıdır. Gerek bireysel gerekse takım halinde iş birliği içinde çalışabilmelidir. Yetişkinin güçlü ve zayıf yanlarını belirleyebilmek ve gerektiğinde risk değerlendirmesi yapabilmek ve risk alabilmek esastır. Yetişkin kişi kendi kişisel ve sosyal yaşamında olduğu kadar iş yaşamında da hissedilen bağımsızlık ve yenilikçilik tavrını ortaya koyar. Aynı zamanda hedeflere ulaşmak için gerekli motivasyon ve kararlılığı da kapsar.

8.Kültürel Bilinç ve İfade

Kültür ögeleri içerisinde yer alan müzik, sanatsal icra, edebiyat ve görsel sanatlar dahil bir dizi medya aracılığıyla düşünce, deneyim ve duyguların yaratıcı ifadesinin öneminin kabulüdür.

Kültürel bilgi, insanlık tarihinin önemli bir parçası olan popüler çağdaş kültürün temel kültürel eserleriyle ilgili temel bilgiyi içerir. Ülkemizdeki kültürel çeşitliliği ve bunu korumanın gerekliliğini anlamak esastır.

Yazıyı beğendiniz mi?

1 Yorum

  1. mahmut

    Elinize saglik

Yorum Yaz